Signature Journalism in Nederland
Toen de ziekenhuismuren begonnen te spreken
Artsen in opleiding tot specialist (aios) voelen zich onveilig op de afdeling pathologie in het Maastricht UMC+. In 2022 klagen ze voor het eerst bij de vertrouwenspersoon over grensoverschrijdend gedrag door afdelingshoofd Axel zur Hausen. De jonge artsen – die voor hun toekomstige baan van hem afhankelijk zijn – worden gepest, vernederd, bedreigd en tegen elkaar uitgespeeld. Er heerst een angstcultuur. De raad van bestuur schaart zich achter het afdelingshoofd en verkiest de signalen te negeren en bagatelliseren.
Medio 2024 alarmeert de interne opleidingscommissie de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS). Die zet alle opleidingen in Maastricht onder ‘intensief toezicht’ en start een eigen onderzoek. Dat resulteert in het intrekken van de opleidingserkenning, een zelden gezette stap en een enorme klap voor het ziekenhuis.
We zoeken en vinden enkele betrokkenen voor een getuigenis in De Limburger. Kort daarna dringt vakbond FNV aan op een cultuuronderzoek. Het resultaat verschijnt kort voor kerst en is ontluisterend. Confronterend vooral ook voor de raad van bestuur, over wie bevraagde medewerkers onder meer laten optekenen dat die “onzichtbaar is, niet oprecht overkomt en zaken in de doofpot stopt”. CFO Gabriël Zwart trekt zijn conclusies en stapt op.
© De Limburger - Illustratie van machtsmisbruik op de afdeling pathologie van het Maastricht UMC+.
Licht op de schaduwzijde van het amateurvoetbal
Vaders die het voetbalteam leiden en trainen waarin hun eigen kind speelt, bij veel amateurclubs is dat eerder regel dan uitzondering. Maar wat als zo’n vader-coach ook geldschieter is van de club, over machtige vrienden beschikt en zijn fanatisme agressie blijkt? Dit is het verhaal van wanhopige ouders die hun kinderen zagen veranderen in angsthazen, exact wisten hoe dat kwam en toch hun neus stootten bij elke denkbare instantie.
Het begon met een klacht van een van de ouders die op onze sportredactie terechtkwam. Onze onderzoeksjournalist Henk Runhaar beet zich erin vast en deed maanden onderzoek. Dat resulteerde in een longread die leest als een trein, herkenbaar is voor iedere voetbalouder en de schaduwzijde van het lokale voetbal blootlegt.
Het verhaal had een grote impact op de voetbalvelden rond Amsterdam. En uiteindelijk op de club zelf ook: het bestuur gaf in december aan bereid te zijn om op te stappen zodra er opvolgers gevonden zijn. Deze case is een mooi voorbeeld van signature journalism omdat ze heel herkenbaar is, dicht bij de lezer in onze regio staat én berust op gedegen, tegellichtende onderzoeksjournalistiek.
© Marcel Molle — Jeugdspelers van amateurvoetbalclubs
De Ware Jacob: achtervolgd en ingehaald door de waarheid
Jan Westera voerde 30 jaar journalistiek onderzoek naar Nederlands grootste maar meest onbekende oplichter Rob Jacob. Hij goot het, samen met Colin Mooijman, in de meeslepende 9-delige podcast ‘De Ware Jacob’.
Jacob leeft als een nepmiljonair, doet zich voor als baron, erfgenaam van de tsaar of hoge militair. Hij licht wereldwijd zakenlieden, banken, accountants, overheden, vrienden, buren, familie en geliefden op. Hij verdient er miljoenen mee. In 2005 wordt Jacob veroordeeld tot 2 jaar cel en een boete van 1 miljoen euro voor een oplichtingsschandaal, maar nog voor zijn veroordeling ontvlucht hij Europa. Interpol weet hem niet te vinden en zijn straf verjaart in 2021.
Westera vindt Jacob wél, in Bali. Die laatste vlucht opnieuw, maar Westera traceert nog tijdens het maken van de podcastserie Jacobs nieuwe geheime adres in Amsterdam. ‘De Ware Jacob’ maakt een eind aan het verdienmodel van de meesteroplichter en voorkomt Jacobs poging om de stichting Stadsherstel in Amsterdam op te lichten.
De podcast is in korte tijd ruim 1,5 miljoen keer beluisterd. Hij staat in december en januari wekenlang op nummer 1 als trending podcast bij Spotify, krijgt er een waardering van 4.9 op 5 en ontvangt dagelijks een stroom van reacties. Die fans roemen de diepgang van het journalistieke onderzoek, het doorzettingsvermogen van Westera en de variatie aan sprekende bronnen: van slachtoffers in binnen- en buitenland tot experts in leugens, grootheidswaan en antisociale persoonlijkheidsstoornissen.
© DVHN/Matthijs Mol - Podcast De Ware Jacob
Rusland is dichterbij dan je zou denken
Rusland probeert met drones, sabotage en spionage verwarring te stichten in heel Europa. Ondertussen roept de overheid Nederlanders via campagnes en (sociale) media op om zich goed voor te bereiden en een noodpakket in huis te halen. Bangmakerij? Voor veel Nederlanders is de oorlog ver weg, de Russen staan immers niet aan de grens.
Verslaggevers Gerda Frankhuis en Silvan Schoonhoven onthullen op 26 september 2025 dat de lange arm van Moskou al actief is in ons land. Twee Nederlandse tieners zijn opgepakt voor spionage. Het Telegraaf-duo spreekt met de vader van één van de jongens. Die vertelt over de politie die hun keurige gezinswoning binnenstormt voor de arrestatie. De verdenking: zijn zoon voert betaalde klussen uit voor de pro-Russische hackersgroep NoName057(16). Dat doet hij niet alleen achter de computer waar hij normaal zit te gamen. Zijn eerste klus is om met een zogenaamde wifi-sniffer langs ambassades en Europol te lopen. Hoe diepgeworteld zijn banden precies zijn, moet in 2026 duidelijk worden tijdens de rechtszaak.
De Telegraaf blijft nieuws brengen binnen de pijlers misdaad en persoonlijke verhalen. Dit verhaal is zo onderscheidend dat het niet alleen ‘het gesprek van de dag’ wordt in Nederland, maar ook wereldwijd wordt overgenomen. Aan de basis van die impact: de goede netwerken van de journalisten en het grondig investeren in het contact met de ouders. Dat kunnen we niet aan AI overlaten.
© Fred Libochant — Europol
Wat er écht speelde achter de façade van het Fries Museum
Het schokkende vertrek van museumdirecteur Kris Callens bij het Fries Museum in Leeuwarden bleek allesbehalve het nette, ordelijke afscheid dat de Raad van Toezicht het publiek had voorgespiegeld. Want uit een artikel dat verscheen op 14 maart 2025 blijkt dat Callens jarenlang zondigde aan grensoverschrijdend gedrag.
Verslaggevers Zander Lamme en Myrddin Hilbrands spraken met veel mensen binnen en buiten het museum en kregen zo gedetailleerd inzicht in de handelwijze van Callens. De onthulling wierp ook een licht op de manier waarop de Raad van Toezicht van het belangrijkste Friese museum omging met de kwestie. Er kwam een extern onderzoek en de toezichthouder bood zijn excuses aan voor een optreden dat de slachtoffers het gevoel gaf niet gehoord te zijn.
Het verhaal kreeg door de vasthoudendheid van de verslaggevers diepere lading dan 'de zoveelste MeToo-kwestie'. Hier ging niet alleen een directeur over de schreef tegenover vrouwelijke medewerkers, maar werd ook duidelijk hoe Callens de hand boven het hoofd werd gehouden ten koste van zijn slachtoffers. De impact was groot.
Onze redactie kreeg overigens ook kritiek van lezers. “Moet dit zo in de openbaarheid?” “De man is toch al gestraft?” We blijven echter volledig achter onze aanpak staan. We lichtten tegels waar anderen overheen stapten. De reconstructie was een voorbeeld van diepgravend en zorgvuldig onderzoekswerk, dat maatschappelijk relevant nieuws opleverde. Signatuurjournalistiek bij uitstek.
© Jacob van Essen — Fries Museum
Lijsttrekkersinterviews: nieuwe vormen, vertrouwde scherpte
NRC onderscheidde zich dit jaar met een interviewreeks met de lijsttrekkers van alle partijen die deelnamen aan de verkiezingen. Vier van de dertien interviews publiceerden we niet als losstaand artikel, maar simultaan als longread, podcast, video op YouTube en clips op sociale media. We lieten daarmee zien hoe hoogwaardige journalistiek naar moderne platforms te vertalen is.
De interviews waren een coproductie van onze politieke verslaggevers, onze audioredacteuren en ons kersverse videoteam – opgericht in 2025. De interviewers confronteerden de lijsttrekkers met inhoud en ideologie, met als extra uitdaging dat de gesprekken ook in video en audio spannend moesten zijn om naar te kijken en luisteren.
Het bereik van de interviews was enorm. Ze werden in totaal 24.000 uur bekeken, 83.000 uur beluisterd en 26.000 uur gelezen. De social clips bereikten gemiddeld 100.000 views. Verscheidene nieuwsprogramma's en talkshows pikten fragmenten uit onze interviews op.
De lijsttrekkersinterviews tonen NRC op zijn best. Ervaren redacteuren blonken uit in nieuwe formats, zonder concessies te doen aan inhoud of diepgang. Daarmee bereikten we zowel trouwe lezers als een nieuw en jonger publiek. Precies waar onze toekomst ligt.
© NRC — Rob Jetten during the interview
Iedereen verdient een veilige plek om kerst te vieren
Met kerst interviewde journalist Ate Hoekstra journalisten uit El Salvador, Irak en Egypte in een azielzoekerscentrum in de buurt. Zij vertellen indringend hoe kerst vieren en christen zijn altijd voor hen was: onveilig, stressvol, bedreigend. In Friesland voelen ze zich voor het eerst veilig.
Ate heeft jaren in Cambodja gewoond als correspondent en is nu terug in Nederland om de ogen en oren van lezers open te houden – gericht op mensen die het minder goed hebben dan wij. Niet alleen ver weg, maar ook hier, vlak onder onze neus. Hij laat onze lezers kennismaken met het levensverhaal van zorgmedewerkers, mantelzorgers, daklozen, vrijwilligers van luisterlijnen en dus ook veel vluchtelingen.
Het Friesch Dagblad brengt een compacte selectie nieuws uit binnen- en buitenland. Daar bouwen we een context omheen van artikelen die lezers helpen bij de vraag hoe ze zich verhouden tot dat nieuws. Om ze te helpen bepalen wat belangrijk en relevant is. Om te benadrukken dat er wél veel goeds in de samenleving is. En ze te doen beseffen dat ze zelf ook iets kunnen betekenen met hun tijd en talent. De onderscheidende verhalen van Ate dragen daar sterk aan bij.
© Marco Keyze — Mariana uit Egypte en Odila uit El Salvador versieren het asielcentrum voor Kerstmis – dit jaar een feest zonder angst.
Realtime factcheck voor een nieuwe generatie
Politici hebben journalisten niet meer nodig om hun boodschap te verspreiden. Fragmenten uit debatten, stokpaardjes en imagovideo’s gaan direct op socials en doen daar hun eigen werk.
Jeroen Kroeze is voor SPILNEWS de eerste vloggende journalist in de Tweede Kamer en is wekelijks aanwezig om het parlementaire proces zichtbaar te maken en onderwerpen te belichten die voor jongeren relevant zijn. Tijdens een debat in de Tweede Kamer eind augustus noemde Geert Wilders meerdere cijfers over criminaliteit onder verschillende migrantengroepen. Hij hoorde de uitspraken van Wilders, checkte deze direct met een telefoontje naar het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en maakte in een video duidelijk wat niet correct was.
De video is veel bekeken door een jong publiek: ruim 231.000 keer op Instagram en meer dan 221.000 keer op TikTok. En vooral, de retentie is relatief hoog: veel mensen kijken de video helemaal uit. Dat zegt niet dat iedereen het eens is met de inhoud, maar wel dat mensen die boeiend vinden.
Deze content laat zien wat sterke journalistiek is: checken, context toevoegen en uitleggen hoe iets gelezen moet worden. Dat is precies het soort journalistiek dat jongeren nu nodig hebben. Juist op de platformen waar onjuiste informatie snel een eigen leven kan gaan leiden.
© SPILNEWS — Instagram feed